กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับการป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. 2555 กำหนดให้นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างทุกคนได้รับการฝึกซ้อมอพยพหนีไฟและดับเพลิงอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อให้พนักงานสามารถเอาชีวิตรอดได้อย่างปลอดภัยเมื่อเกิดสถานการณ์วิกฤต
1. องค์ประกอบสำคัญของแผนการอพยพหนีไฟ
• ผังเส้นทางหนีไฟ (Evacuation Map): ต้องติดตั้งในจุดที่เห็นได้ชัดเจนทุกชั้น ระบุตำแหน่ง "คุณอยู่ตรงนี้" ทางหนีไฟหลัก ทางหนีไฟสำรอง และจุดติดตั้งถังดับเพลิง
• ไฟฉุกเฉินและป้ายสัญลักษณ์เรืองแสง (Emergency Light & Exit Signs): ต้องมีแบตเตอรี่สำรองที่ส่องสว่างได้ไม่น้อยกว่า 2 ชั่วโมง เมื่อระบบไฟฟ้าหลักของโรงงานดับ
• จุดรวมพล (Assembly Point): ต้องตั้งอยู่ในพื้นที่โล่งแจ้ง นอกอาคาร ห่างจากโครงสร้างในระยะที่ปลอดภัยจากความร้อนและควันไฟ ไม่กีดขวางการปฏิบัติงานของรถดับเพลิง
2. โครงสร้างทีมตอบโต้เหตุฉุกเฉิน (Emergency Response Team - ERT)
ประเมินสถานการณ์ สั่งการอพยพ และประสานงานกับหน่วยดับเพลิงและกู้ภัยภายนอก
สวมชุดดับเพลิงพร้อมเครื่องช่วยหายใจ SCBA เข้าควบคุมเพลิงขั้นต้นและตรวจสอบผู้ติดค้าง
นำพนักงานเดินแถวอย่างสงบไปยังจุดรวมพล และตรวจเช็ครายชื่อพนักงานให้ครบถ้วน 100%
ดูแลผู้บาดเจ็บจากการสำลักควัน บาดแผลไฟลวก และประสานงานส่งต่อโรงพยาบาล
3. การประเมินผลและการส่งรายงานต่อราชการ
หลังจากเสร็จสิ้นการฝึกซ้อม คณะกรรมการ จป. ต้องประชุมถอดบทเรียน (AAR - After Action Review) บันทึกระยะเวลาในการอพยพ (เป้าหมายคือทุกคนต้องถึงจุดรวมพลภายใน 3-5 นาที) และส่งรายงานผลการฝึกซ้อมต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานภายใน 30 วันนับแต่วันที่เสร็จสิ้นการฝึกซ้อม
ห้ามล็อกประตูหนีไฟจากด้านในด้วยกุญแจเด็ดขาด ประตูหนีไฟต้องติดตั้งคานผลักตื่นตระหนก (Panic Bar) ที่เปิดออกสู่ภายนอกได้ทันทีด้วยแรงผลักเพียงเล็กน้อย
